นักวิจัย เผยผลวิจัยแผนใช้เงินคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุก 1 บาท สร้างคุณค่าให้สังคม 6 บาท 5 ปี ดื่มแล้วขับลดลงกว่า 2.1 หมื่นคน ลดเจ็บ- ตาย-ความรุนแรง เปลี่ยนวัฒนธรรม พื้นที่สร้างสรรค์และงานบุญปลอดเหล้าเพิ่มขึ้น
วันที่ 6 ตุลาคม 2569 รศ.ดร.ภก.สุรศักดิ์ ไชยสงค์ หัวหน้าโครงการวิจัยนโยบายแอลกอฮอล์และการสร้างเสริมสุขภาพ (A-HPRU) หน่วยวิจัยเภสัชศาสตร์สังคม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เปิดเผยว่า จากการศึกษาประเมินแผนควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ปี 2561–2565 โดยใช้ข้อมูลจากการสำรวจระดับชาติ ฐานข้อมูลสุขภาพ ภาระโรคและการเจ็บป่วยและข้อมูลสถิติรายงานของหน่วยงานต่าง ๆ ประกอบกับการเก็บข้อมูลโครงการใน 34 พื้นที่ทั่วประเทศ จำนวน 1,662 คน และการสำรวจประชาชนทั่วไปใน 9 จังหวัด รวม 2,532 คน พบว่าเงินทุกๆ 1 บาทที่ลงทุนในแผน สร้างผลได้ทางเศรษฐกิจกลับคืนสู่สังคม 6.13 บาท ถ้าใช้เงิน 1,540.12 ล้านบาท และสร้างผลได้ 9,444.02 ล้านบาท คิดเป็นผลได้สุทธิราว 7,904 ล้านบาท โดยผลได้ มาจากการดื่มแอลกอฮอล์ลดลง 64.9% อุบัติเหตุจราจรจากการดื่มแล้วขับลดลง 26.7% โรคและความรุนแรงลดลง 6.9% และงานบุญประเพณีและพื้นที่ปลอดเหล้า 1.5%
ทั้งนี้ ช่วง 5 ปี อุบัติเหตุจากการดื่มแล้วขับลดลง 21,234 ครั้ง ผู้เสียชีวิตต่ำกว่าปีฐานรวม 5,403 คน การดื่มหนักครั้งคราวลดจาก 41.8% เหลือ 35.8% ส่วนที่เป็นผลของแผนคำนวณได้ว่ามีผู้ดื่มลดลงปีละราว 30,700 คน นอกจากนี้มีงานประเพณีปลอดเหล้าเพิ่มขึ้น 808 งาน โรงเรียนปลอดเหล้า 566 แห่ง ชุมชนปลอดเหล้า 1,644 แห่ง และนโยบายหรือกฎหมายใหม่ระดับชาติ 5 ฉบับ
“จากผลการประเมินแผน พบว่ามีความคุ้มค่าในทุกมุมมองที่ทดสอบ ตัวเลขนี้ยังต่ำกว่าความจริง เพราะคุณค่าหลายด้านยังไม่ได้ตีเป็นเงิน เช่น พื้นที่สร้างสรรค์สำหรับเด็กเยาวชนและครอบครัว ค่านิยมใหม่ว่างานบุญไม่ต้องมีเหล้า การจัดระเบียบจุดจำหน่ายตามกฎหมาย และนโยบายที่เกิดขึ้นในช่วงแผน ขณะเดียวกัน สิ่งที่ควรทำต่อคือวางระบบเก็บข้อมูลผลลัพธ์ตั้งแต่ต้นแผน เพื่อให้ประเมินได้แม่นยำขึ้นในรอบถัดไป” รศ.ดร.ภก.สุรศักดิ์ กล่าว
